मागच्या भिंतीपाशी कनकदास
उडुपीचे मंदिर 13व्या शतकात मध्वाचार्य यांनी स्थापन केले. येथील कृष्णाची मूर्ती लहान मुलाची, बालकृष्णाची आहे, आणि भाविक तिला समोरासमोर पाहत नाहीत. ते तिला नवग्रह किटिकीतून — नऊ छिद्रे असलेल्या चांदीच्या खिडकीतून — पाहतात; कर्नाटक पर्यटन विभाग तिचे वर्णन नम्रता आणि ईश्वरी कृपेचे प्रतीक असे करतो.
कनकदास भक्त म्हणून या मंदिरात आले, आणि त्यांना आत येऊ दिले गेले नाही. प्रकाशित परंपरा याचे कारण त्यांची खालची जात असे देते.
त्याऐवजी त्यांनी देवस्थानाच्या मागे, मंदिरामागच्या भिंतीतील एका लहान फटीपाशी प्रार्थना केली.
या परंपरेनुसार कृष्णाची मूर्ती गाभाऱ्यात वळली आणि त्या फटीतून त्यांना दर्शन दिले. मागच्या भिंतीतील ती फट स्वतःच एक तीर्थस्थान झाली — कनकन किंडी, कनकाची खिडकी.
ही कथा वास्तूतच कोरलेली आहे. खिडकीशेजारी कनकदास मंटप उभा आहे, ज्यात संताची मूर्ती आहे.
लिखित स्रोताशी ताडून पाहता येईपर्यंत तीन गोष्टी वगळल्या आहेत. पहिली, कनकदासांच्या भेटीची तारीख आणि त्या वेळी मंदिर ज्यांच्याकडे होते त्या स्वामींचे नाव. दुसरी, त्यांना खरोखर प्रवेश नाकारला गेला का यावरील, वृत्तपत्रांत आलेला एक प्रकाशित वाद; तो वृत्तांत आम्हाला अद्याप वाचता आलेला नाही, म्हणून त्या वादाचा केवळ उल्लेख केला आहे, सारांश दिलेला नाही. तिसरी, मध्वाचार्यांना ही मूर्ती कशी मिळाली याची कथा.
हे वर्णन कुठून आले
- सरकारी: Karnataka Tourism, Udupi Sri Krishna Temple — founding, Navagraha Kitiki, Kanakadasa window, Paryaya, timings, how to reach karnatakatourism.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
- सरकारी: Karnataka Tourism, Udupi — Sri Krishna Matha, Ashta Mathas and Paryaya, getting there, Malpe karnatakatourism.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले