पंच प्रयाग
पंच प्रयाग
परंपरेत 5 ठिकाणे. परंपरा पाळते त्या क्रमाने दिले आहे. त्यातला किती क्रम एखादा ग्रंथ प्रत्यक्षात ठरवतो, हे पानाच्या तळाशी असलेली टीप सांगते.
पारंपरिक क्रमाने
- 1
विष्णुप्रयाग
चमोली, उत्तराखंड
- 2
नंदप्रयाग
चमोली, उत्तराखंड
- 3
कर्णप्रयाग
चमोली, उत्तराखंड
- 4
रुद्रप्रयाग
रुद्रप्रयाग, उत्तराखंड
- 5
देवप्रयाग
टिहरी गढवाल, उत्तराखंड
ही यादी आणि तिचा क्रम कुठून आला
- अभ्यास: Ajay S. Rawat, Garhwal Himalaya, Indus Publishing, 2002, pp. 12–13, via the reference literature, which gives the five in the descending flow sequence of their occurrence: Vishnuprayag, Nandaprayag, Karnaprayag, Rudraprayag, Devprayag. The 'descending flow sequence' phrasing itself carries no inline footnote. en.wikipedia.org · 2026-09-18 रोजी पाहिले
जिज्ञासूंसाठी एक टीप
पाच नदीसंगम, पाच मंदिरे नव्हेत — सदस्य स्थळांच्या नोंदवहीकडे निर्देश करतात. गणनेचा क्रम आणि प्रवासाचा क्रम उलट दिशांनी जातात: प्रमाण यादी विष्णुप्रयागपासून अलकनंदेच्या प्रवाहाबरोबर खाली जाते, तर ऋषिकेशहून गाडीने वर जाणाऱ्या यात्रेकरूला आधी देवप्रयाग आणि शेवटी विष्णुप्रयाग लागते; एका राज्य उपक्रमाच्या पानावर देवप्रयागला 'बद्रीनाथच्या वाटेवरील पहिला प्रयाग' म्हटले आहे. इथले क्रमांक प्रवाहाबरोबर खाली जाणाऱ्या गणनेनुसार आहेत.