श्री सिद्धिविनायक मंदिर, मुंबई

Shree Siddhivinayak Temple, Mumbai

श्री सिद्धिविनायक, प्रभादेवी

गणेश · सिद्धिविनायक · रिद्धी आणि सिद्धी सह

उजवीकडे वळलेली सोंड असलेली, चतुर्भुज, काळ्या पाषाणाची मूर्ती

प्रभादेवी, मुंबई, मुंबई शहर जिल्हा, महाराष्ट्र · गाणपत्य परंपरा

मंदिराची प्रतिष्ठापना नोव्हेंबर 1801 मध्ये झाली; न्यासाच्या म्हणण्यानुसार ही तारीख सरकारी नोंदींमध्ये आहे.

कथा वाचा
मार्ग

प्रवेशद्वारापाशी

दर्शनाच्या वेळा
  • 6:00 am – 12:00 pm · दर्शन
  • 12:30 pm – 7:00 pm · दर्शन
  • 8:00 pm – 9:50 pm · दर्शन
  • 3:15 am – 4:45 am · मंगळवार पहाटेचे दर्शन
  • 10:10 pm – 11:30 pm · मंगळवार रात्री उशिराचे दर्शन
पुढची आरती किंवा पूजा (भारतीय वेळ)
खालील वेळापत्रक पाहा
काय परिधान करावे
न्यास भाविकांना स्थानिक संस्कृतीला अनुसरून सभ्य पोशाख करण्याची विनंती करतो; अंगप्रदर्शन करणारे किंवा असभ्य कपडे घालण्यास परवानगी नाही.
फोन आणि पिशव्या
आत जाण्यापूर्वी मोबाइल फोन बंद करणे आवश्यक आहे.
तिथे कसे पोहोचाल
रेल्वे: दादरहवाई: छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, मुंबई

अजून निश्चित नाही: इतर धर्मांच्या भाविकांचा प्रवेश, चालत जाण्याइतके अंतर. मंदिराच्या कार्यालयात किंवा चौकशी खिडकीवर विचारा — आणि तुम्हाला माहीत असेल तर आम्हाला कळवा. hello@aalayakatha.com

भेटीचा संपूर्ण तपशील

स्थळपुराण

या स्थळाची कथा

यात सांगितले आहे: श्री सिद्धिविनायक गणपती मंदिर न्यासाने प्रकाशित केलेला मंदिराचा इतिहास

1801चे देवस्थान आणि कधीही न हलवलेली मूर्ती

1801 मधील एक छोटे देवस्थान

मंदिराची स्वतःची नोंद एका तारखेने सुरू होते. श्री सिद्धिविनायकाची पहिली प्रतिष्ठापना नोव्हेंबर 1801 मधील एका गुरुवारी झाली — न्यास नोंदवतो की ही तारीख सरकारी नोंदींमध्ये आहे.

तेव्हा उभे होते ते छोटे होते: काळ्या पाषाणाच्या एकाच मूर्तीभोवती बांधलेली, साधारण अडीच फूट रुंदीची एक साधी वास्तू.

मूर्ती

न्यास त्या मूर्तीचे बारकाईने वर्णन करतो, आणि आज पूजली जाते ती हीच मूर्ती आहे. ती एकाच पाषाणातून कोरलेली आहे. गणेशाच्या बहुतेक मूर्तींची सोंड डावीकडे वळते, तर हिची उजवीकडे वळते. तिला चार हात आहेत: वरच्या उजव्या हातात कमळ, वरच्या डाव्या हातात परशू, खालच्या उजव्या हातात जपमाळ, आणि खालच्या डाव्या हातात मोदकांची वाटी. गळ्याभोवती सापाच्या रूपातील यज्ञोपवीत आहे. दोन्ही बाजूंना रिद्धी आणि सिद्धी उभ्या आहेत; न्यास त्यांना यश, संपत्ती आणि समृद्धीच्या देवी म्हणतो.

न हललेल्या मूर्तीभोवती पुनर्बांधणी

1990 मध्ये न्यासाने मंदिराच्या पुनर्बांधणीला सुरुवात केली. कामाला तीन वर्षे लागली आणि सुमारे तीन कोटी रुपये खर्च आला. काम सुरू करण्यापूर्वी न्यासाने हिंदू धर्मशास्त्र आणि रूढींच्या जाणकारांचा सल्ला घेतला, कारण शास्त्रांनुसार मूर्तीच्या पावित्र्याला धक्का न लावता नवी इमारत उभारणे हा उद्देश होता.

मूर्तीला हात लावला गेला नाही. नवे मंदिर तिच्याभोवती बांधले गेले. मूर्तीपासून तिच्या वरच्या शिखरापर्यंतची जागा कोणत्याही मानवी प्रवेशापासून मोकळी ठेवली आहे, जेणेकरून कोणीही देवतेवरून चालणार नाही. जुना कलश, म्हणजे आधीच्या मंदिराचे शिखर, यथाविधी खाली उतरवण्यात आला आणि आता तो परिसरात प्रदर्शनासाठी ठेवला आहे.

1994 ची प्रतिष्ठापना

पुनर्बांधणीची सांगता नव्या कलशाच्या स्थापनेने आणि कुंभाभिषेकाने झाली. दोन्ही विधी शृंगेरी शारदा पीठाचे शंकराचार्य भारती तीर्थ यांनी सोमवार, 13 जून 1994 रोजी केले — ज्येष्ठ शुद्ध चतुर्थी, म्हणजे गणेशाला पवित्र असलेली चतुर्थी तिथी.

ही कथा काय सांगते

हा इतिहास पर्यटकाला जे दिसते त्याचे स्पष्टीकरण देतो: सोन्याचा मुलामा दिलेल्या घुमटांनी मढलेली सहा मजली इमारत, जिची संपूर्ण रचना एका छोट्या गाभाऱ्यातील अडीच फुटी मूर्तीभोवती आखलेली आहे. इमारत नवी आहे; तिच्या केंद्रस्थानी असलेली मूर्ती 1801 मध्ये प्रतिष्ठापित झालेलीच आहे.

हे वर्णन कुठून आले

  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Shree's Idol' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple Architecture' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kalash' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kumbh-Abhishek' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

एका मिनिटात

श्री सिद्धिविनायक मंदिर, मुंबई का महत्त्वाचे आहे

प्रत्येक ओळ ती कुणाकडून आली आणि किती निश्चित आहे हे सांगते. खुणांचा अर्थ

  1. मंदिराची प्रतिष्ठापना नोव्हेंबर 1801 मध्ये झाली; न्यासाच्या म्हणण्यानुसार ही तारीख सरकारी नोंदींमध्ये आहे.

    स्रोत यासाठी: मंदिराची प्रतिष्ठापना नोव्हेंबर 1801 मध्ये झाली; न्यासाच्या म्हणण्यानुसार ही तार
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

  2. त्याच्या काळ्या पाषाणाच्या मूर्तीची सोंड उजवीकडे वळलेली आहे, आणि न्यास नोंदवतो की गणेशासाठी हे असामान्य आहे.

    स्रोत यासाठी: त्याच्या काळ्या पाषाणाच्या मूर्तीची सोंड उजवीकडे वळलेली आहे, आणि न्यास नोंदवतो क
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Shree's Idol' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

  3. न्यासाच्या अंदाजानुसार दर मंगळवारी 1.5 ते 2 लाख लोक दर्शन घेतात.

    स्रोत यासाठी: न्यासाच्या अंदाजानुसार दर मंगळवारी 1.5 ते 2 लाख लोक दर्शन घेतात.
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Gabhara' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

  4. पुनर्बांधणी केलेल्या मंदिरावर सोन्याचा मुलामा दिलेले 47 घुमट आहेत; मधला घुमट 12 फूट उंच आहे.

    2 स्रोत यासाठी: पुनर्बांधणी केलेल्या मंदिरावर सोन्याचा मुलामा दिलेले 47 घुमट आहेत; मधला घुमट 12
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple Architecture' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kalash' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

शिल्प

भेट द्याल तेव्हा हे पाहा…

अज्ञात

सध्याची इमारत 1990–1993 मधील पुनर्बांधणीची आहे: न्यासानुसार, सोन्याचा मुलामा दिलेल्या मध्यवर्ती घुमटाखालील अनेक कोनांची सहा मजली वास्तू. इमारतीचे कोणतेही प्रकाशित स्थापत्य-वर्गीकरण अद्याप सापडलेले नाही.

  • गर्भगृह

    उजव्या सोंडेची मूर्ती

    सुमारे 2.5 फूट उंचीची, एकाच पाषाणातून कोरलेली काळ्या पाषाणाची मूर्ती, उजवीकडे वळलेल्या सोंडेची; चार हातांत कमळ, परशू, जपमाळ आणि मोदकांची वाटी; यज्ञोपवीत म्हणून साप; दोन्ही बाजूंना रिद्धी आणि सिद्धी.

    कुठे उभे राहावे: गाभाऱ्याच्या तीन मुख्य दारांपैकी कोणत्याही दारापाशी, किंवा सर्वसाधारण दर्शनासाठी सभामंडपाच्या व्यासपीठावर.

    प्रतिष्ठापना 1801

  • गर्भगृह

    गाभाऱ्याची तीन दारे

    प्रत्येकी सुमारे 13 फूट उंचीची तीन मुख्य दारे, अशी रचलेली की 300 हून अधिक भाविकांना एकाच वेळी मूर्ती दिसू शकेल.

    गाभाऱ्याच्या प्रत्येक मुख्य दाराची उंची: 13 ft
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple Architecture' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Gabhara' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

  • शिखर

    सोन्याचा मुलामा दिलेला कलश

    गाभाऱ्याच्या अगदी वर असलेला 12 फुटी, सोन्याचा मुलामा दिलेला घुमट; न्यासानुसार त्याचे वजन 1,500 किलो आहे; भाविक त्याच्याकडे वर पाहून आशीर्वाद मागतात.

    कुठे उभे राहावे: बाहेरून, गाभाऱ्यावरील मध्यवर्ती घुमटाकडे वर पाहत.

    प्रतिष्ठापना 13 जून 1994

    मुख्य कलश-घुमटाची उंची: 12 ft
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kalash' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple Architecture' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

  • तपशील

    शिखरावरील 47 मुकुट

    एक मुख्य 12 फुटी मुकुट, तीन 4 फुटी मुकुट आणि तेहतीस 3.5 फुटी मुकुट, पंचधातूचे आणि सोन्याचा मुलामा दिलेले.

    1994

  • तपशील

    जुना कलश

    आधीच्या मंदिराचे शिखर, पुनर्बांधणीच्या वेळी यथाविधी खाली उतरवलेले आणि परिसरात प्रदर्शनासाठी ठेवलेले.

  • महामंडप

    मधल्या मजल्यावरील दर्शन दालन

    गाभाऱ्याच्या मांडणीची प्रतिकृती असलेला मधला मजला, ज्यामुळे मोठ्या गर्दीला वरून देवतेचे दर्शन घेता येते; मंगळवारी तो दुपारी 1 नंतर उघडतो.

यात्रा

भेटीचे नियोजन करा

दर्शनाच्या वेळा

काकड आरतीबुधवार ते सोमवार.5:30 am – 6:00 am
दर्शनबुधवार ते सोमवार.6:00 am – 12:00 pm
नैवेद्य12:05 pm – 12:30 pm
दर्शन12:30 pm – 7:00 pm
धूप आरती7:00 pm – 7:10 pm
संध्याकाळची आरतीबुधवार ते सोमवार.7:30 pm – 8:00 pm
दर्शनबुधवार ते सोमवार.8:00 pm – 9:50 pm
शेजारतीबुधवार ते सोमवार. त्यानंतर सकाळपर्यंत गाभारा बंद असतो.9:50 pm
मंगळवार पहाटेचे दर्शन3:15 am – 4:45 am
मंगळवारची काकड आरती5:00 am – 5:30 am
मंगळवार रात्रीची पूजा आणि आरतीमुख्य दारे 20:45–22:10 बंद; देवतेचे दूरून दर्शन घेता येते.9:00 pm – 10:10 pm
मंगळवार रात्री उशिराचे दर्शन10:10 pm – 11:30 pm
मंगळवारची शेजारती11:45 pm

त्याच दिवशी खात्री करा. उत्सवाच्या दिवशी आणि पूर्वसूचनेशिवाय वेळा बदलतात.

जाण्यापूर्वी

  • वेशभूषा: न्यास भाविकांना स्थानिक संस्कृतीला अनुसरून सभ्य पोशाख करण्याची विनंती करतो; अंगप्रदर्शन करणारे किंवा असभ्य कपडे घालण्यास परवानगी नाही.
  • आत जाण्यापूर्वी मोबाइल फोन बंद करणे आवश्यक आहे.
  • पादत्राणे प्रवेशद्वाराबाहेरील स्टँडवर ठेवावी लागतात.
  • विनायकी चतुर्थी, संकष्टी चतुर्थी, माघी गणेश जयंती आणि भाद्रपद गणेश चतुर्थीला वेळापत्रक बदलते; विनायकी चतुर्थीला सकाळी अभिषेकाच्या वेळी फुले आणि फळे नेण्यास परवानगी नाही.

चालणे, पायऱ्या आणि सोय

किती चालावे किंवा चढावे लागते, किंवा व्हीलचेअरची सोय आहे का, याची आम्ही अजून खात्री केलेली नाही. ज्येष्ठांसोबत प्रवास करत असाल, तर निघण्यापूर्वी मंदिर कार्यालयात किंवा देवस्थानच्या चौकशी खिडकीवर विचारा.

गर्दी: दर मंगळवारी सर्वसाधारण दर्शनाला अंदाजे 1.5 ते 2 लाख लोक येतात; अंगारकी संकष्टी चतुर्थीला दर्शन मंगळवारी पहाटे 2 वाजता सुरू होऊन बुधवारी पहाटे सुमारे 1 वाजेपर्यंत चालते.

तिथे कसे पोहोचाल

  • विमानाने: छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, मुंबई
  • रेल्वेने: दादरप्रभादेवीला सेवा देणारे उपनगरी आणि लांब पल्ल्याचे स्थानक.
  • रस्त्याने: एस. के. बोले मार्ग, प्रभादेवीन्यासाने दिलेला रस्त्याचा पत्ता.

मार्ग हे सर्वसाधारण मार्गदर्शन आहे आणि अधिकृत स्रोताशी अजून पडताळलेले नाहीत.

पिन 400028 (भारतीय टपाल खात्याकडून अजून तपासलेले नाही)

सेवा

  • आवर्तन पंचामृत पूजारोज, 08:00 वाजता हजर राहा; जास्तीत जास्त दोन व्यक्ती. सिद्धी गेटबाहेरील काउंटरवर 07:00–19:00 दरम्यान नोंदणी करा.₹501
  • 11 आवर्तन षोडशोपचार पूजारोज, 08:00 वाजता हजर राहा.₹1,001
  • आशीर्वचनरोज, 08:00–21:00.₹1,500बुक करा
  • श्री सत्यनारायण महापूजा13:00 वाजता हजर राहा; चतुर्थीला नाही.₹5,001
  • श्री सत्य विनायक महापूजाफक्त शुक्रवारी.₹5,555
  • अथर्वशीर्ष सहस्रावर्तनमंगळवारी नाही.₹8,888
  • सहस्र नामावलीमंगळवारी नाही.₹5,001
  • अथर्वशीर्ष हवनउपलब्ध मुहूर्ताच्या तारखांना; 25–30 व्यक्ती.₹1,00,000

आम्ही तपासले तेव्हा मंदिराने प्रसिद्ध केलेले दर. ते बदलतात; मंदिराचे बुकिंग संकेतस्थळ अंतिम.

दर्शनाचा क्रम

इथल्या मंदिरांचे दर्शन कोणत्या क्रमाने घ्यावे हे कोणताही प्रकाशित स्रोत सांगत नाही, म्हणून आम्ही तो क्रम रचलेला नाही. रांगेनुसार आणि मंदिर कर्मचाऱ्यांच्या सूचनेनुसार चला.

उत्सव

  • श्री गणेश जयंती

    Jan–Feb (22 Jan 2026) · माघ, शुक्ल पक्ष, चतुर्थी

    न्यासाच्या विशेष वेळापत्रकानुसार पूजा, अभिषेक, नैवेद्य आणि आरतीसाठी दारे 10:45 ते 13:30 बंद असतात, आणि शेजारतीपूर्वी रथ शोभायात्रेने दिवसाची सांगता होते.

  • श्री गणेश चतुर्थी

    Aug–Sep (14 Sep 2026) · भाद्रपद, शुक्ल पक्ष, चतुर्थी

    पहाटेचे दर्शन 04:00 वाजता सुरू होते, आणि उत्सवाच्या पूजा आणि अभिषेकासाठी दारे 10:45 ते 13:30 बंद असतात.

  • अंगारकी संकष्टी चतुर्थी

    When Sankashti falls on a Tuesday (e.g. 29 Sep 2026) · कोणतेही, कृष्ण पक्ष, चतुर्थी

    मंगळवारी येणारी संकष्टी चतुर्थी; दर्शन जवळजवळ अहोरात्र, मंगळवारी पहाटे 2 पासून बुधवारी पहाटे सुमारे 1 पर्यंत चालते.

इतिहास

काळाच्या ओघात

दोन विभाग, मुद्दाम वेगळे ठेवलेले: पुराणे काय सांगतात, आणि ऐतिहासिक नोंदी काय दाखवतात. ते वेगवेगळ्या प्रश्नांची उत्तरे देतात आणि आम्ही त्यांना एकमत होण्यास भाग पाडत नाही.

पुराणांत आणि परंपरेत

या विभागातील कोणत्याही घटनेचा स्रोत मिळालेला नाही.

ऐतिहासिक नोंदींमध्ये

  1. 1801

    पहिली प्रतिष्ठापना

    नोव्हेंबर 1801 मधील एका गुरुवारी काळ्या पाषाणाच्या मूर्तीभोवतीच्या छोट्या वास्तूच्या रूपात मंदिराची पहिली प्रतिष्ठापना झाली. न्यासाच्या म्हणण्यानुसार ही तारीख सरकारी नोंदींमध्ये आहे.

    स्रोत यासाठी: पहिली प्रतिष्ठापना
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

  2. 1990–1993

    न हलवलेल्या मूर्तीभोवती मंदिराची पुनर्बांधणी

    पुनर्बांधणी 1990 मध्ये सुरू झाली, तिला तीन वर्षे लागली आणि सुमारे ₹3 कोटी खर्च आला. धार्मिक रूढींच्या जाणकारांचा सल्ला घेण्यात आला, मूर्तीला हात लावला गेला नाही, आणि जुना कलश यथाविधी खाली उतरवून प्रदर्शनासाठी ठेवण्यात आला.

    2 स्रोत यासाठी: न हलवलेल्या मूर्तीभोवती मंदिराची पुनर्बांधणी
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple Architecture' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kalash' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

  3. 1994

    कलश स्थापना आणि कुंभाभिषेक

    कलश प्रतिष्ठापना आणि कुंभाभिषेक शृंगेरी शारदा पीठाचे शंकराचार्य भारती तीर्थ यांनी सोमवार 13 जून 1994 रोजी (ज्येष्ठ शुद्ध चतुर्थी) केले.

    2 स्रोत यासाठी: कलश स्थापना आणि कुंभाभिषेक
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kumbh-Abhishek' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
    • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple Architecture' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

आसपास

वाट वाकडी करून जाण्याजोगे

  • मंदिर

    महालक्ष्मी मंदिर, मुंबई

    महालक्ष्मी देवीचे मुंबईतील एक प्रमुख मंदिर, तेही शहराच्या पश्चिम भागात.

  • Market

    दादर

    सर्वांत जवळचे मोठे स्थानक आणि बाजारपेठ.

स्रोत

हे पान कुठून आले

  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Home' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Shree's Idol' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'About the Temple Architecture' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kalash' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Kumbh-Abhishek' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Gabhara' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Temple Schedule' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Important Dates' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले
  • मंदिर प्रशासन: Shree Siddhivinayak Ganapati Mandir Trust, 'Pooja Details' siddhivinayak.org · 2026-10-09 रोजी पाहिले

या पानाचा संदर्भ द्या

Aalaya Katha Foundation, “श्री सिद्धिविनायक मंदिर, मुंबई”, Aalaya Katha, आवृत्तीचा शेवटचा आढावा 2026-10-09. https://www.aalayakatha.com/mr/temple/siddhivinayak-mumbai (पाहिले ).

शेवटचा आढावा 2026-10-09. स्रोत आणि खात्रीची खूण आम्ही कशी करतो