ಮೊಢೇರಾ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ

ಪ್ರತಿ ಸಾಲೂ ಅದು ಯಾರಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಖಚಿತ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗುರುತುಗಳ ಅರ್ಥ

1. ದೇವಾಲಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೋಲಂಕಿ (ಚಾಳುಕ್ಯ) ರಾಜ ಮೊದಲನೇ ಭೀಮದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು.

   ಸಮೀಕ್ಷೆ ದಾಖಲಿಸುವುದುಖಚಿತ
   ಮೂಲ ಇದಕ್ಕಾಗಿ: ದೇವಾಲಯ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೋಲಂಕಿ (ಚಾಳುಕ್ಯ) ರಾಜ ಮೊದಲನೇ ಭೀಮದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನ

   • ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ: K. Mankodi, Modhera, Archaeological Survey of India, 2015 (guidebook) archive.org

2. ದೇವಾಲಯ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವಿಷುವ ದಿನಗಳಂದು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಮೂರ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ.

   ಸಮೀಕ್ಷೆ ದಾಖಲಿಸುವುದುಖಚಿತ
   ಮೂಲ ಇದಕ್ಕಾಗಿ: ದೇವಾಲಯ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವಿಷುವ ದಿನಗಳಂದು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಮೂರ್ತಿಯ

   • ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ: K. Mankodi, Modhera, Archaeological Survey of India, 2015 (guidebook) archive.org

3. ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಕುಂಡ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ತೋರಣ, ನೃತ್ಯ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ಗುಡಿ ಇವೆ.

   ಸಮೀಕ್ಷೆ ದಾಖಲಿಸುವುದುಖಚಿತ
   ಮೂಲ ಇದಕ್ಕಾಗಿ: ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಕುಂಡ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ತೋರಣ, ನೃತ್ಯ ಮಂಟಪ ಮ

   • ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ: K. Mankodi, Modhera, Archaeological Survey of India, 2015 (guidebook) archive.org

4. ಮುಖ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು 1992ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಮಹೋತ್ಸವ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

   ಸಮೀಕ್ಷೆ ದಾಖಲಿಸುವುದುಖಚಿತ
   2 ಮೂಲಗಳು ಇದಕ್ಕಾಗಿ: ಮುಖ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು 1992ರಿಂದ

   • ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ: K. Mankodi, Modhera, Archaeological Survey of India, 2015 (guidebook) archive.org
   • ಪತ್ರಿಕೆ: DeshGujarat, "Uttarardh Mahotsav 2025 at Modhera Sun Temple on Jan 18-19", 17 January 2025 deshgujarat.com · 2026-10-09ರಂದು ನೋಡಲಾಗಿದೆ

ASI ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅನಹಿಲಪಾಟಕ (ಇಂದಿನ ಪಾಟಣ್) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಗುಜರಾತಿನ ಸೋಲಂಕಿ (ಚಾಳುಕ್ಯ) ರಾಜರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಶೈಲಿಗೆ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರು ಮಾರು-ಗುರ್ಜರ; ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಪದವೇ ನಮಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.

• ಕಲ್ಯಾಣಿ

  ಮೆಟ್ಟಿಲು ಕುಂಡ

  ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪೂರ್ವ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವ ಆಳವಾದ ಆಯತಾಕಾರದ ಕೊಳ.

  ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು: ಕುಂಡದ ಮೇಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತೋರಣ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದತ್ತ ನೋಡಿ.

• ವಿವರ

  ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತ ತೋರಣ

  ನೃತ್ಯ ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ, ಭಾಗಶಃ ಉಳಿದಿರುವ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ತೋರಣ; ಇನ್ನೆರಡು ತೋರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಶಿಥಿಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ.

• ನೃತ್ಯ ಮಂಟಪ

  ನೃತ್ಯ ಮಂಟಪ (ರಂಗಮಂಟಪ)

  ಅತಿ ಎತ್ತರದ, ತೆಳ್ಳನೆಯ ಕಂಬಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅಷ್ಟಭುಜದ ಸುತ್ತ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸುಮಾರು ಅಷ್ಟಭುಜಾಕಾರದ ಮಂಟಪ.

• ಮಹಾಮಂಟಪ

  ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪ (ಗೂಢಮಂಟಪ)

  ಗುಡಿಯ ಮುಂದಿನ ಮಂಟಪದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಭುಜವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಎಂಟು ಅಲಂಕೃತ ಕಂಬಗಳು. ಹಳದಿ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ.

• ಗರ್ಭಗುಡಿ

  ಗುಡಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಣೆ

  ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ, ಗುಡಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಒಂದು ಕೋಣೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿಯೇ ಇದೆ.

  ಗುಡಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಣೆಯ ಆಳ: 4 m ಸಮೀಕ್ಷೆ ದಾಖಲಿಸುವುದುಖಚಿತ

  • ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ: K. Mankodi, Modhera, Archaeological Survey of India, 2015 (guidebook) archive.org

• ಶಿಲ್ಪ

  ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು, ಹನ್ನೆರಡು ಗೌರಿಯರು

  ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಮಂಟಪದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ: ದಂಡಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಳ ಪರಿಚಾರಕರು ಹಾಗೂ ಏಳು ಕುದುರೆಯ ರಥದೊಂದಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು; ಹನ್ನೆರಡು ಗೌರಿಯರು; ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಪಾಲಕರು; ಮತ್ತು ತ್ರಿಪಾದ ಭೈರವನಾಗಿ ಶಿವ. ದ್ವಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣೇಶ, ಕುಬೇರ ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.

• ಪವಿತ್ರ ಜಲ

  ಕುಂಡ

  ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದಿನ ಆಳವಾದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಕೊಳ; ASI ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವಂತ ಹೆಸರು ನೀಡದೆ ಕುಂಡ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಥಳ

  ಮೊಢೇರಾ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿ

  ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿ; ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಥಳ

  ಪಾಟಣ್ (ಅನಹಿಲಪಾಟಕ)

  ಯಾರ ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತೋ ಆ ಸೋಲಂಕಿಗಳ ರಾಜಧಾನಿ.