पंच सभा
பஞ்ச சபை
परंपरेत 5 मंदिरे. कोणताही ग्रंथ त्यांचा क्रम ठरवत नाही, म्हणून ते एक संच आहेत, क्रम नव्हे — तुमच्या मार्गाला सोयीचा असेल त्या क्रमाने भेट द्या.
संच
तिल्लै नटराज मंदिर
தில்லை நடராஜர் கோயில்
चिदंबरम, तमिळनाडू
कालीबरोबरची नृत्यस्पर्धा. शिव चिदंबरम येथे राहायला आले तेव्हा ते स्थान आधीच काली देवीचे निवासस्थान होते. दोघांनी हा प्रश्न नृत्यस्पर्धेने सोडवला. शिवाने तांडव, आपले वैश्विक नृत्य, केले; कालीने लास्य केले. शिव…
मीनाक्षी सुंदरेश्वर मंदिर, मदुरै
மீனாட்சி சுந்தரேசுவரர் கோயில்
मदुरै, तमिळनाडू
शिवाशी विवाह करणारी योद्धा राणी. मीनाक्षी अग्नीतून जन्मते आणि मोठी होऊन योद्धा राणी म्हणून मदुरैहून पांड्य राज्यावर राज्य करते. कैलास पर्वताच्या भेटीत तिला आपण शक्तीचा अवतार असल्याची जाणीव होते, आणि शिव मदुरैला येऊन…
वडारण्येश्वर मंदिर, तिरुवालंगाडु
வடாரண்யேசுவரர் கோயில், திருவாலங்காடு
तिरुवालंगाडु, तमिळनाडू
कालीसोबतची नृत्यस्पर्धा. शुंभ आणि निशुंभ हे राक्षस तिरुवालंगाडुच्या अरण्यात आश्रय घेतात आणि देवांना त्रास देतात. पार्वती भद्रकालीचे रूप घेऊन त्यांचा नाश करते, पण तिचा क्रोध शमत नाही. तिला शांत करण्यासाठी शिव…
नेल्लैअप्पर मंदिर, तिरुनेलवेली
நெல்லையப்பர் கோயில்
तिरुनेलवेली शहर, तमिळनाडू
पाऊस न लागलेले भात. वेद शर्मा नावाचा ब्राह्मण भक्त शिवाला अर्पण करण्यासाठी भात गोळा करतो आणि वाळवण्यासाठी पसरतो. शहरावर पाऊस कोसळतो. तो प्रार्थना करतो, आणि शिव धान्याला आडोसा देतो, त्यामुळे अर्पण वाचते.…
कुट्रालनाथर मंदिर, कुर्तालम
குற்றாலநாதர் கோயில்
कुट्रालम, तमिळनाडू
अगस्त्य आणि लहान झालेली मूर्ती. कुर्तालमचे मंदिर आधी विष्णूचे होते. अगस्त्य ऋषींनी विष्णूची मूर्ती लहान करून तिचे कुट्रालनाथर — शिवाचे एक रूप — बनवले, आणि तेव्हापासून मंदिर शैव आहे. मंदिराची परंपरा या प्रसंगातून दोन…
यात्रेचे नियोजन करा
शेजारी शेजारी, म्हणजे प्रत्येकाचा हंगाम, चालणे आणि जवळचे स्थानक तुम्हाला दिसेल. एखादी गोष्ट आम्ही निश्चित केली नसेल, तर तो रकाना तसे सांगतो. प्रवासापूर्वी तारखा आणि परिस्थिती नेहमी तपासा — विशेषतः ज्येष्ठांसोबत जात असाल तर.
यांपैकी कोणत्याही मंदिरासाठी अजून निश्चित नाही: मुख्य महिने, उंची, चालणे आणि सोय.
- तिल्लै नटराज मंदिर
- दर्शनाच्या वेळा
- 6:00 am – 12:00 pm
- जवळचे स्थानक / विमानतळ
- चिदंबरम रेल्वे स्टेशन
- मीनाक्षी सुंदरेश्वर मंदिर, मदुरै
- दर्शनाच्या वेळा
- 4:00 pm – 9:30 pm
- जवळचे स्थानक / विमानतळ
- मदुरै जंक्शन (MDU) · मदुरै आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (IXM), अवनियापुरम
- वडारण्येश्वर मंदिर, तिरुवालंगाडु
- दर्शनाच्या वेळा
- 6:00 am – 12:00 pm
- जवळचे स्थानक / विमानतळ
- अरक्कोणम जंक्शन · चेन्नई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (MAA)
- नेल्लैअप्पर मंदिर, तिरुनेलवेली
- जवळचे स्थानक / विमानतळ
- तिरुनेलवेली जंक्शन · तुतिकोरिन (थूथुकुडी) विमानतळ (TCR)
अजून निश्चित नाही: दर्शनाच्या वेळा.
- कुट्रालनाथर मंदिर, कुर्तालम
- दर्शनाच्या वेळा
- 6:00 am – 12:00 pm
- जवळचे स्थानक / विमानतळ
- तेनकाशी जंक्शन · तुतिकोरिन (थुथुकुडी) विमानतळ (TCR)
इतर ओळखी
या यात्रेतील काही ठिकाणांची ओळख वेगवेगळ्या परंपरा किंवा अभ्यासक वेगवेगळी करतात. प्रत्येक मत दिले आहे; आम्ही त्याचा निर्णय करत नाही.
Chepparai Natarajar
ओळख करणारे: राजवल्लीपुरमजवळील चेप्परै मंदिर हीच मूळ ताम्र सभा आहे असे मानणारे वर्णन; चेप्परै या तमिळ नावाचा अर्थ 'तांब्याचे सभागृह' असा होतो आणि तिथे नटराजाची कांस्यमूर्ती कायम असते, या आधारावर.
दुसरे मत
मुख्य प्रवाहातील ओळख तिरुनेलवेलीचे नेल्लैयप्पर मंदिर ही आहे. चेप्परैच्या दाव्यासाठी कोणताही शिलालेख, ग्रंथ किंवा अभ्यासक दिलेला नाही. लक्षात घ्या की पंच सभांवरील सर्वसाधारण संदर्भ लेख स्वतःशीच विसंगत आहे — सुरुवातीला तो चेप्परैचे नाव घेतो आणि स्वतःच्याच तक्त्यात नेल्लैयप्परचे.
ही यादी कुठून आली
- मौखिक परंपरा: No order-fixing source exists. The set is conventionally listed; the Tamil temple press and devotional portals enumerate the five halls without citing any text, and the Koyil Puranam and Cidambara Mahatmya attach to Chidambaram's own sanctity rather than to this grouping. temple.dinamalar.com · 2026-09-18 रोजी पाहिले
जिज्ञासूंसाठी एक टीप
क्रम नाही — हा संच किंवा क्रम ठरवणारे कोणतेही पुराण, तेवारम स्तोत्र किंवा स्थळपुराण सापडले नाही. रत्न आणि ताम्र सभांना कोणते नृत्य दिले आहे, आणि ताम्र सभा कोणत्या मंदिरात आहे, यावरही स्रोतांमध्ये मतभेद आहेत.