కోపం జ్వలించిన చోటు
భాగవత పురాణంలో, తన కుమారుని దేవుడు ఎక్కడా లేడని నిరూపించడానికి హిరణ్యకశిపుడు తన సభా మందిరంలోని ఒక స్తంభాన్ని కొడతాడు. నరసింహుడు దాన్ని చీల్చుకుని బయటికి వచ్చి, రాజును పట్టుకుని, గడప వద్ద తన తొడలపై పడుకోబెట్టి గోళ్లతో చీల్చివేస్తాడు. సంహారం తర్వాత కూడా ఆ రూపం ఎవరూ దగ్గరికి వెళ్లలేనంత ఉగ్రంగా ఉంటుంది (7.8.15–29, 7.8.34).
అహోబిల మఠం మార్గదర్శిని ఆ క్షణానికి ఒక స్థలాన్ని ఇస్తుంది. ఎగువ అహోబిలం ఆలయానికి సుమారు 4 కి.మీ. దూరంలో అచలఛాయ మేరు అనే కొండపై జ్వాలా నారసింహుడు ఉన్నాడు; హిరణ్యకశిపుని సంహరిస్తున్నప్పుడు నరసింహుని కోపం తారస్థాయికి చేరిన స్థలం ఇదేనని మఠం గుర్తిస్తుంది. డెక్కన్ క్రానికల్ 2018 కథనం దాన్ని మరింత సూటిగా చెబుతుంది: కొండపై ఉన్న ఒక గుహలో స్వామి రాక్షస రాజును సంహరించిన చోటు ఇదేనని విశ్వసిస్తారు.
దారి ఆ తర్వాతి ఘట్టాన్ని భద్రపరుస్తుంది. సన్నిధి నుంచి తిరిగి వచ్చే దారిలో రక్త కుండం ఉంది — నీరు ఎర్రగా కనిపించే ఒక చిన్న కుండం. నరసింహుడు దానిలో తన చేతుల రక్తం కడుక్కున్నాడనే వివరణను మఠం, డెక్కన్ క్రానికల్ రెండూ నమోదు చేస్తాయి. దాని అడుగున ఉన్న బురద వల్లే నీటికి ఆ రంగు వస్తుందనే సాదా పరిశీలనను ఔట్లుక్ ట్రావెలర్ (2017) జోడిస్తుంది.
ఇంకా పైన ఉగ్ర స్తంభం ఉంది — నరసింహుడు ఉద్భవించిన చోటుగా భావించే రాతి చీలిక. మఠం దాన్ని జ్వాలా నుంచి సుమారు గంట ఎక్కుడు దూరంగా చెబుతూ, మార్గదర్శిని వెంట తీసుకెళ్లమని సూచిస్తుంది; అక్కడ ప్రతీకాత్మక ఇనుప స్తంభం, స్వామి పాదముద్రలు ఉన్నాయని డెక్కన్ క్రానికల్ పేర్కొంటూ, ఆ ఎక్కుడును యాత్రలోకెల్లా కష్టమైనదిగా పిలుస్తుంది.
జ్వాలా అనే పేరు ఈ సన్నిధిని ఈ ఘట్టంతో ముడిపెడుతుంది; ఉత్సవ సంవత్సరంలో కూడా ఈ దేవుడు కేంద్రంలోనే ఉంటాడు. ఉత్సవ్ పోర్టల్ ప్రకారం మకర సంక్రాంతి నాడు గ్రామాల గుండా పారువేట ఊరేగింపు మొదలుపెట్టడానికి జ్వాలా నారసింహుడిని ఎగువ నుంచి దిగువ అహోబిలానికి తీసుకువస్తారు; పది చేతుల ఆయన ఉత్సవ విగ్రహం దిగువ ఆలయంలో ఉంటుంది. కార్తీక మాసంలో ఈ సన్నిధిలో నేతి దీపాలు వెలిగించడం విశేష శుభప్రదమని భావిస్తారని డెక్కన్ క్రానికల్ పేర్కొంటుంది.
ఈ కథనం ఎక్కడి నుండి వచ్చింది
- పురాణం: Bhagavata Purana, Skandha 7, Adhyaya 8, vv. 15–29, 34 (tr. on wisdomlib.org) wisdomlib.org
- ఆలయ నిర్వహణ: Sri Ahobila Math, "Visit Ahobilam" (pilgrim guide: shrines, routes, guest house, festivals) ahobilamutt.org · 2026-10-09న చూశాం
- పత్రికలు: Deccan Chronicle, "Ahobilam: A journey into spirituality", R. Sandeep Kumar, 9 September 2018 deccanchronicle.com · 2026-10-09న చూశాం
- పత్రికలు: Outlook Traveller, "Ahobilam: Realm of the Man-Lion", Benny Joshua, 7 June 2017 outlookindia.com · 2026-10-09న చూశాం
- ప్రభుత్వం: Ministry of Tourism, Government of India, Utsav portal, "Paruveta Utsavam, Ahobilam" event page utsav.gov.in · 2026-10-09న చూశాం