देवी
దేవిदेवीதேவிದೇವಿ
देवी, जिची शाक्त परंपरांमध्ये अनेक नावांनी पूजा होते — कामाक्षी, कामाख्या, वैष्णोदेवी, भवानी. सर्वमान्य परंपरेनुसार सतीच्या देहाचे भाग जिथे पडले ती ठिकाणे म्हणजे शक्तिपीठे.
22 मंदिरे
देवी भागवत पुराणात देवी दक्षाची कन्या सती म्हणून जन्म घेते आणि तिचा विवाह शिवाशी होतो. दक्ष शिवाविरुद्ध जातो आणि त्याची निंदा करतो, तेव्हा सती योगाग्नीत आपला देह त्यागते. शिवाच्या क्रोधातून वीरभद्र निर्माण होतो आणि…
आट्टुकालची देवी भद्रकाली आहे; तिलाच सिलप्पदिकारमची नायिका कण्णकी असेही म्हणतात. महाकाव्यात कण्णकीचा पती कोवलन याला राणीचे पैंजण चोरल्याच्या खोट्या आरोपावरून मदुराईत मृत्युदंड दिला जातो; ती पांड्य राजासमोर स्वतःचे…
दक्षाच्या यज्ञात सती योगाग्नीत आपला देह त्यागते. विष्णू त्या देहाचे तुकडे करेपर्यंत शिव दुःखाने तो देह घेऊन फिरतो, आणि ज्या ज्या ठिकाणी एखादा भाग पडतो ते ठिकाण देवीचे पीठ होते. देवी भागवताच्या यादीत श्रीशैलाचा समावेश…
- 6 · अष्टादश शक्तिपीठ
देवता स्वयंभू जांभा दगडाचे रूप आहे — रुद्राक्ष शिला; तिच्या पीठावर महाविष्णूही आहेत, आणि दिवसभरात तिची सरस्वती, लक्ष्मी आणि दुर्गा म्हणून पूजा होते. आख्यायिकेनुसार मंदिराची स्थापना आदि शंकराचार्यांनी केली, आणि…
महाभारतात, राजा चित्ररथाला पाहून रेणुकेचे मन विचलित झाल्यावर जमदग्नी ऋषी आपल्या मुलांना त्यांच्या आईला मारण्याची आज्ञा देतात. चार मुलगे नकार देतात आणि त्यांना शाप मिळतो; सर्वात धाकटा राम — परशुराम — परशूने तिचा…
- 8 · अष्टादश शक्तिपीठ
देवी भागवत पुराणात दक्षाने शिवाचा अपमान केल्यावर सती आपला देह त्यागते; विष्णू त्या देहाचे तुकडे करेपर्यंत शिव तो घेऊन देशभर फिरतो, आणि जिथे जिथे एखादा भाग पडतो ते देवीचे पीठ बनते. अष्टादश शक्तिपीठ स्तोत्र आपल्या अठरा…
- 11 · अष्टादश शक्तिपीठ
दक्षाच्या यज्ञात सती योगाग्नीत देहत्याग करते. शोकाकुल शिव ते शरीर घेऊन फिरतात, शेवटी विष्णू त्याचे तुकडे करतात, आणि जिथे जिथे एखादा भाग पडतो ते ठिकाण देवीचे पीठ बनते. देवी भागवताच्या यादीत आलमपूर नाही; आलमपूर येथील…
- 5 · अष्टादश शक्तिपीठ
वडील दक्ष याने शिवाची निंदा केल्यानंतर सती देहत्याग करते. विष्णू तिचा देह छेदेपर्यंत शिव तो घेऊन भूमीवर फिरतो, आणि देहाचा भाग जिथे जिथे पडतो ते प्रत्येक ठिकाण देवीचे पीठ बनते. पीठनिर्णय यादी ज्वालामुखी हे तिच्या…
- 15 · अष्टादश शक्तिपीठ
देवी भागवत पुराणात, दक्षाने शिवाचा अपमान केल्यावर सती आपला देह त्यागते, शिव तो देह घेऊन सर्वत्र फिरतो, आणि विष्णू त्याचे तुकडे करतो; प्रत्येक भाग जिथे पडतो ते ठिकाण देवीचे पीठ होते. पर्यटन मंत्रालयाने प्रकाशित…
- 13 · अष्टादश शक्तिपीठ
दक्षाच्या यज्ञात सती योगाग्नीत देहत्याग करते. विष्णू देह छेदेपर्यंत शिव शोकाने तो घेऊन फिरतो, आणि जिथे जिथे देहाचा भाग पडतो ते प्रत्येक ठिकाण देवीचे पीठ बनते. देवी भागवताच्या स्वतःच्या पीठांच्या यादीत कांचीचा समावेश…
- 2 · अष्टादश शक्तिपीठ
मयासुराची कन्या पुण्यकाशी कैलासावर तीन युगे शिवाची उपासना करते आणि त्याच्यात कायमचे विलीन होण्याची इच्छा व्यक्त करते. शिव तिला त्याचा काळ किती अफाट आहे हे समजावतो आणि सांगतो की ही इच्छा एका प्रचंड कालावधीनंतरच पूर्ण…
मंदिराचे कथन मूक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कौमासुर नावाच्या असुरापासून सुरू होते, ज्याचा वध कोल्लूर येथे झाला. उपासनेचे केंद्र सोनेरी रेषेने विभागलेले ज्योतिर्लिंग आहे — डावीकडे महाकाली, महालक्ष्मी आणि महासरस्वतीसह…
अलोपी देवी मंदिर, प्रयागराज
माधवेश्वरी (अलोपी देवी) · प्रयागराज, उत्तर प्रदेश
देवी भागवत पुराणात दक्षाने शिवाचा अपमान केल्यानंतर सती देहत्याग करते; शिव तो देह घेऊन भूमीवर फिरतात, अखेर विष्णू त्याचे तुकडे करतात, आणि जिथे जिथे एखादा भाग पडतो ते स्थान देवीचे पीठ होते. अष्टादश शक्तिपीठ स्तोत्र…
- 14 · अष्टादश शक्तिपीठ
देवी भागवत पुराणात, दक्षाने शिवाचा अपमान केल्यावर सती आपला देह त्यागते, शिव तो देह घेऊन सर्वत्र फिरतो, आणि विष्णू त्याचे तुकडे करतो; प्रत्येक भाग जिथे पडतो ते ठिकाण देवीचे पीठ होते. अष्टादश शक्तिपीठ स्तोत्र आपल्या…
- 9 · अष्टादश शक्तिपीठ
मंगला गौरी मंदिर
मंगला गौरी · गया, बिहार
वडील दक्ष यांनी शिवाची निंदा केल्यावर सती स्वतःला जाळून घेते. शिव तिचे शरीर घेऊन भटकतात, शेवटी विष्णू त्याचे तुकडे करतात, आणि भाग जिथे पडतात ती ठिकाणे देवीची पीठे बनतात. देवी भागवत पुराण गयेच्या देवीचे नाव मंगला…
- 16 · अष्टादश शक्तिपीठ
दक्षाने आपल्या यज्ञातून शिव आणि सती यांना वगळले. निमंत्रण नसतानाही सती गेली, तिचा अपमान झाला, आणि तिने प्राण त्यागले. शिवाने तिचा देह घेऊन प्रलय तांडव केले, आणि विष्णूच्या चक्राने त्याचे अठरा तुकडे केले, जे भारतभर…
- 12 · अष्टादश शक्तिपीठ
मीनाक्षी अग्नीतून जन्मते आणि मोठी होऊन योद्धा राणी म्हणून मदुरैहून पांड्य राज्यावर राज्य करते. कैलास पर्वताच्या भेटीत तिला आपण शक्तीचा अवतार असल्याची जाणीव होते, आणि शिव मदुरैला येऊन तिच्याशी विवाह करण्याचे वचन…
- पंच सभा
समान कथनात सती दक्षाच्या यज्ञात आपला देह त्यागते, शिव दुःखाने तो वाहून नेतो, आणि विष्णू त्याचे तुकडे करतो; जिथे जिथे एखादा भाग पडतो ते देवीचे पीठ बनते. पिठापुरम येथे, काकिनाडा जिल्हा प्रशासनाने नोंदवलेली स्थानिक…
- 10 · अष्टादश शक्तिपीठ
वडील दक्ष यांनी शिवाची निंदा केल्यावर सती स्वतःला जाळून घेते. शिव तिचे शरीर घेऊन देशभर फिरतात, शेवटी विष्णू त्याचे तुकडे करतात, आणि जिथे जिथे एखादा भाग पडतो ते ठिकाण देवीचे पीठ बनते. अष्टादश स्तोत्र त्यांपैकी अठरा…
- 1 · अष्टादश शक्तिपीठ
शारदा पीठ
शारदा · शारदा, पाकिस्तानच्या ताब्यातील काश्मीर
शक्तिपीठे एकाच कथेवर आधारलेली आहेत: वडील दक्षाने शिवाची निंदा केल्यानंतर सती स्वतःला जाळून घेते, शिव तिचा देह घेऊन फिरतात, आणि विष्णू त्याचे तुकडे करतात, जेणेकरून जिथे जिथे एखादा भाग पडतो ते स्थान देवीचे पीठ होते.…
- 18 · अष्टादश शक्तिपीठ
पिता दक्षाने शिवाची निंदा केल्यानंतर सती स्वतःला जाळून घेते; विष्णू तिच्या देहाचे तुकडे करेपर्यंत शिव तो वाहून नेतो, आणि जिथे जिथे एखादा भाग पडतो ते देवीचे पीठ बनते. अष्टादश स्तोत्र आपले तिसरे पीठ प्रद्युम्न येथील…
- 3 · अष्टादश शक्तिपीठ
विशालाक्षी मंदिर
विशालाक्षी · वाराणसी, उत्तर प्रदेश
देवी भागवत पुराणात दक्षाने शिवाची निंदा केल्यावर सती स्वतःला जाळून घेते, आणि विष्णू आपल्या बाणांनी तिच्या शरीराचे तुकडे करेपर्यंत शिव ते देशभर वाहून नेतात. तुकडे जिथे पडले त्या ठिकाणांच्या पुराणातील यादीत गौरीचे मुख…
- 17 · अष्टादश शक्तिपीठ